Chuyên mục
Khám phá nội dung theo từng chủ đề
Đọc một tin nóng cho đúng
Thói quen đọc tin của người phổ thông khi một "tin nóng" vừa nổ ra: đọc hết bài chứ không chỉ tiêu đề, tin cũ bị đăng lại như mới, tin đúng nhưng sai bối cảnh, tin "nghe nói", tin chưa xác nhận trong giờ đầu sự kiện, cập nhật – đính chính – gỡ bài, ảnh chụp màn hình bài báo, tin dịch từ nước ngoài bị hiểu sai, đọc tin trong nhóm Zalo/Facebook, khi nào nên chờ thêm trước khi tin.
10 bài viếtKiểm nguồn tin: ai nói, nói ở đâu
Xác định nguồn của một tin: trang báo thật hay trang nhái tên miền/giao diện báo, fanpage giả cơ quan nhà nước, tài khoản giả người có ảnh hưởng, công văn – thông báo giả mạo có dấu đỏ, tin nhắn "từ nhà trường", "từ khu phố", "từ điện lực", ảnh chụp tin nhắn bị dựng, kênh chính thức để đối chiếu (cổng thông tin điện tử của tỉnh, cơ quan, nhà trường), "nguồn tin riêng", "chuyên gia nói" không tên.
10 bài viếtẢnh, video cắt ghép và sai bối cảnh
Các dạng ảnh, video sai thường gặp quanh một sự kiện: ảnh lũ, cháy, tai nạn của năm cũ hoặc nước khác gán cho sự kiện mới, clip cắt mất đầu đuôi, video tua nhanh/chậm, ghép âm thanh, ảnh chỉnh sửa thêm bớt chi tiết, ảnh "trước – sau" dựng, livestream phát lại như trực tiếp, ảnh vệ tinh/bản đồ bão bị dựng, cách tự kiểm bằng tính năng tìm kiếm hình ảnh có sẵn trên điện thoại.
10 bài viếtDeepfake và nội dung do AI tạo
Deepfake và nội dung AI trong đời sống: giọng nói giả của người thân gọi vay tiền, gọi video giả mặt, quảng cáo dùng mặt người nổi tiếng/bác sĩ giả để bán thuốc, ảnh AI về thiên tai – sự kiện chưa từng xảy ra, ảnh nhạy cảm ghép mặt dùng để tống tiền (quyền của nạn nhân, việc cần làm), giọng đọc AI trong clip tin tức giả, mã an toàn trong gia đình, giới hạn của "công cụ phát hiện deepfake".
10 bài viết
Tin đồn thiên tai, dịch bệnh và sự cố
Tin đồn quanh sự kiện ảnh hưởng an toàn: bão "siêu bão" dựng, tin xả lũ – vỡ đập, động đất – sóng thần "dự báo trước", cúp điện, cúp nước, mất sóng diện rộng, dịch bệnh mới và "thuốc chữa", tin khan hàng khiến tích trữ, tin cứu trợ – quyên góp giả, tin đồn trường học/khu dân cư, kênh chính thức về khí tượng thuỷ văn, phòng chống thiên tai, y tế để đối chiếu.
10 bài viếtTin giả tài chính và thông báo giả để lừa
Tin và thông báo giả dùng làm mồi lừa: bài báo giả đưa tin trúng thưởng, nhận quà tri ân; tin "chính phủ hỗ trợ tiền", "hoàn tiền bảo hiểm", "cập nhật định danh"; tin đồn ngân hàng sắp phá sản, đổi tiền, thu hồi tiền mệnh giá; tin "cơ hội đầu tư được báo chí đưa", ảnh chụp lợi nhuận dựng; thông báo phạt nguội, điện – nước nợ cước giả; tin tuyển dụng việc nhẹ lương cao gắn logo báo.
10 bài viếtBáo cáo, cải chính và xử lý tin sai
Làm gì khi gặp hoặc lỡ chia sẻ tin sai: báo cáo bài viết trên các mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin phổ biến (mô tả chung các bước), gửi phản ánh tin giả tới kênh tiếp nhận của cơ quan quản lý, lỡ chia sẻ rồi thì gỡ và đính chính thế nào, quản trị nhóm cộng đồng xử lý tin sai, khi chính mình/cửa hàng/trường học bị tung tin sai: lưu bằng chứng, yêu cầu gỡ, trình báo, đính chính công khai.
10 bài viếtPháp luật về đưa và chia sẻ tin sai
Khung pháp luật Việt Nam về thông tin sai sự thật trên mạng: thế nào là thông tin sai sự thật theo pháp luật, trách nhiệm của người đăng – người chia sẻ – người bình luận, xử phạt vi phạm hành chính theo nghị định hiện hành, khi nào có thể bị xử lý hình sự, trách nhiệm của chủ tài khoản, quản trị nhóm, nền tảng; quyền của người bị tung tin sai (danh dự, nhân phẩm, uy tín, bồi thường); trẻ vị thành niên đăng tin sai.
10 bài viết
Tư duy phản biện cho học sinh
Dạy và học kỹ năng nhận diện tin giả ở tuổi đi học: các câu hỏi cơ bản trước một tin, tin giả nhắm vào học sinh (đề thi lộ, điểm chuẩn, nghỉ học, thông báo trường giả), hoạt động lớp học và bài tập nhóm về kiểm chứng tin cho giáo viên, phụ huynh nói chuyện với con về tin trên mạng, học sinh tiểu học – THCS – THPT khác nhau thế nào, áp lực "chia sẻ cho bạn bè biết", nội dung gây sợ hãi lan trong trường.
10 bài viếtNgười lớn tuổi, gia đình và tin sai
Tin sai trong gia đình nhiều thế hệ: vì sao ông bà, cha mẹ dễ gặp tin sai sức khoẻ, mẹo chữa bệnh, tin "báo động thực phẩm"; nhóm Zalo gia đình và dòng họ; cách góp ý khi người thân chia sẻ tin sai mà không cãi nhau; giúp người lớn tuổi thói quen kiểm tin; tin đồn tâm linh, điềm báo gây sợ hãi; người lớn tuổi sống xa con cháu nhận tin sai một mình.
10 bài viết